CEVÂHİRU’L-MENÂKIB - SOKOLLU MUSTAFA PAŞA'NIN HAYATI

Osmanlı Devleti’nin zirve dönemine şahitlik etmiş ve uzun süre devlet hizmetinde mühim vazifeler ifa etmiş bulunan Sokollu ailesinin önde gelen bir ferdi, meşhur Sokollu Mehmed Paşa’nın amcazâdesi olan Mustafa Paşa’dır. Nahîfî Mehmed Efendi tarafından kaleme alınan Cevâhiru’l-Menâkıb adlı monografik eser, gerek askerlikteki mahareti gerekse adaleti ve hayır eserleriyle Osmanlı’nın Bosna-Hersek, Romanya, Hırvatistan ve Macaristan’daki hâkimiyetinin pekişmesine vesile olan devlet adamlarından Sokollu Mustafa Paşa’nın devşirilerek devlet hizmetine alınması ile başlamakta, onun bürokrasideki yükselişi ve söz konusu coğrafyalardaki icraatı hakkında ayrıntılı bilgi vermektedir. 

XVI. yüzyıl süslü nesrinin kıymetli bir örneği olan ve bol miktarda Arapça ve Farsça manzume de ihtiva eden eserin tenkitli metni, Dr. İbrahim Pazan tarafından Millet Yazma Eser Kütüphanesi, Ali Emiri Şer'iye, No. 1031’de kayıtlı nüsha esas alınmak suretiyle neşre hazırlanmıştır.

 

 


Atıf ve alıntı yapan yayınlar:

(Esere kaynaklık yapan 2013 tarihli doktora tezim "Nahîfî'nin Cevâhirü'l-Menâkıb'ı (Gencîne-i Ahlâk) (Tahlil ve Metin)"e yapılan atıflar dâhil)


Meryem KAÇAN ERDOĞAN, "Budin Beylerbeyi Sokullu Mustafa Paşa'nın Macaristan'daki Hayratı", Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, Yıl: 18, Sayı: 35, İstanbul 2016, s. 67-116.


Fatma KAYTAZ, "15-16. Yüzyılda Bosna Sancakbeyleri", Dünden Bugüne Bosna-Hersek ve Aliya İzzetbegoviç Uluslararası Sempozyum Bildirileri (İstanbul 10-11 Mayıs 2018), İstanbul 2018, s. 61-76.


Alaattin AKÖZ, Ahmet Kerim DEMİREĞEN, "Osmanlı Tarih Yazımı Patronaj ve Hizip", Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi, Sayı: 11, Konya 2019, s. 129-152.


Ahmet ÖNAL, Kanunî'nin Son Seferi (Sigetvar 1566), İstanbul 2019, s. 104, 136, 250, 255, 258, 324.


Fatih BAYRAM, "Feridun Ahmed Bey’in Nüzhet-i Esrar’ında Budin Beylerbeyi Sokollu Mustafa Paşa", Avrasya EtüdleriSayı: 56, Ankara 2019, s. 203-219.


Özgür KOLÇAK, "Sınır Diplomasisinden Saltanat Elçiliğine: Bir 16. Yüzyıl Diplomasi Hikâyesi Yahut Marcus Scherer/Hidayet'in Esrarlı Sergüzeşti", Ankara Üniversitesi Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 39, Sayı: 67, Ankara 2020, s. 139-214.


Bosnalı İntizâmî, Tuhfetü'l-İhvân-XVI. Yüzyıldan Bir Kâtibin Sergüzeşti, haz. Cihan Okuyucu-Sadık Yazar, İstanbul 2020, s. 103.

 

Mehmet Yunus YAZICI, Belgradlı Mehmed Hâkî'nin Şakâ'ik Tercümeleri, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Kırıkkale 2020, s. 224.


Cumhur BEKAR, "The Rise of the Köprülü Houshold: The Transformation of Patronage in the Ottoman Empire in the Seventeeth Century", Turkish Historical Review, 11(2-3), Leiden 2020, s. 229-256.


Mehmet Emin YILMAZ, "Budapeşte'deki Gül Baba Türbesi'nin Onarımları (1884-1915)", Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, Sayı:99, Ankara 2021, s. 11-32.


Abdullah ZARARSIZ, "Osmanlı Kroniklerinde Sokollu Mehmed Paşa ve Sokoloviç Ailesi", Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, Cilt: XI, Sayı: 1, Antalya 2021, s. 321-354.

 

Mehmet Emin YILMAZ, "Sokollu Mustafa Paşa'nın Budin'deki Câmileri ve Mescitleri", IX. Uluslararası Türkoloji Kongresi, Türk Kültür ve Medeniyetinin Sürekliliği, 20-22 Ekim 2021, Türkistan, Bildiri Kitabı, s. 743-761.


Mehmet Emin YILMAZ, Ekrem Hakkı Ayverdi Usûlüyle Türk Mimârî Eserlerinin Yeniden Tespiti, Slovakya - Macaristan, İstanbul 2021, s. 14.


HİNDİSTAN'DA İNGİLİZ HÂKİMİYETİ

William Jennings Bryan (1860-1925) Amerikalı hukukçu, politikacı ve devlet adamıdır. Jaksonville’de, sonra Lincoln’de avukatlık yaptı. Amerika’nın yetiştirdiği en ünlü hatipler arasında sayılır. 1890’da Nebraska eyaletinden kongre üyeliğine seçildi. Gelir üzerinden tek bir vergi teklif etmekle büyük bir ün kazandı.

1896, 1900 ve 1908 de ABD başkanlığı için üç defa Demokratların adayı oldu. İkisinde William McKinley’e, üçüncüsünde William Howard Taft’a yenildi. 1912’de başkan seçilen Woodrow Wilson’un başarısında büyük payı oldu. 1913-1915 yılları arasında Wilson hükûmetinde dışişleri bakanlığı yaptı. Amerikan hükûmetinin Birinci Dünya Harbi’ndeki tutumu sebebiyle istifa etti.

Hindistan’daki İngiliz hâkimiyetini tenkit eden bir makalesi, daha 22 Ocak 1899’da New York Journal’da yayınlanmıştı. 1906 yılında Hindistan’a giderek durumu kendi gözleriyle görmek istedi. Önde gelen İngiliz yöneticiler ve eğitimli Hintlilerle görüştü, şehirlerde ve kırsalda yaşayan halkı gördü, istatistikleri, konuşmaları, raporları ve diğer yayınları okudu. Orada herkesin takdirini kazanan bir dizi konferans verdi. Allahabad’da her sınıftan Hintlinin ücretsiz eğitim alması konusunda ciddi bir çağrı yaptı. ABD’ye dönünce 1906’da British Rules in India (Hindistan’da İngiliz Hâkimiyeti) kitapçığını yayınladı. Bu kitapçık sonraları pek çok defa basılmış, Osmanlıcaya da çevrilmiştir.  

Dr. İbrahim Pazan Osmanlıca bir nüshayı, İngilizce orijinalinden de faydalanarak günümüz Türkçesine çevirdi.


 

 

Friday the 1st. Telif Hakkı © 2012 http://www.ibrahimpazan.com Her hakkı saklıdır.
Copyright 2012

©